Địa LýLớp 10

Công thức tính góc nhập xạ là gì? | Địa Lý 10

Câu hỏi: Công thức tính góc nhập xạ là gì?

Trả lời: 

Công thức tổng quát : ho = 90o  – j  ± a, trong đó:

Bạn đang xem: Công thức tính góc nhập xạ là gì? | Địa Lý 10

         + ho : góc nhập xạ

         + j : vĩ độ của địa điểm cần tính góc nhập xạ                                    

         + a là góc tạo bởi của tia sáng Mặt Trời và mặt phẳng xích đạo (còn gọi là xích vĩ), 0o ≤ a ≤ 23o27’

Cùng THPT Ninh Châu tìm hiểu thêm Góc nhập xạ nhé.

1. Góc nhập xạ là gì?

– Góc nhập xạ là góc được tạo bởi tia tới của Mặt trời hợp tiếp tuyến của bề mặt Trái Đất trong những thời điểm cụ thể.

– Qua việc tính toán xác định được lượng nhiệt mà mặt trời phân phối xuống ở những địa phương và vào những thời điểm khác nhau trên Trái đất có sự khác biệt như thế nào, từ đó giải thích được tuy cùng ở trên Trái đất ở cùng một thời gian mà nơi nhận được lượng nhiệt nhiều, nơi nhận được lượng nhiệt ít và tại một địa điểm trong các thời điểm khác nhau trong năm thì nhận được lượng nhiệt khác nhau do góc nhập xạ khác nhau.

2. Ý nghĩa của góc nhập xạ

+ Cho biết lượng ánh sáng và lượng nhiệt đem tới bề mặt đất. Góc nhập xạ càng lớn, lượng ánh sáng và nhiệt đem tới mặt đất càng lớn

+ Cho biết độ cao của Mặt Trời so với mặt đất

3. Đặc điểm của góc nhập xạ

– Góc nhập xạ thay đổi theo không gian và thời gian

+ Theo vĩ độ: vĩ độ càng cao, góc chiếu sáng càng nhỏ

+ Theo mùa: cùng một vĩ độ, mùa hè góc chiếu sáng lớn, mùa đông góc chiếu sáng nhỏ.

+ Theo ngày: buổi sáng góc chiếu sáng nhỏ và lớn dần đến 12h trưa, sau đó lại nhỏ dần về chiều.

+ Theo địa hình: cùng một ngọn núi, sườn núi ngược chiều với tia sáng Mặt Trời thường có góc chiếu lớn, sườn núi cùng chiều với tia sáng Mặt Trời thường có góc chiếu nhỏ.

4. Công thức của góc nhập xạ

-Vào ngày 21/3 và 23/9 : ( Mặt trời lên thiên đỉnh ở Xích Đạo : vĩ độ 0o )

 Công thức : GNXA  = 90o – α

         Mà α = vĩ độ A ± 0           

-Vào ngày 22 / 6 : (Mặt trời lên thiên đỉnh ở Chí  tuyến Bắc : vĩ độ 23o27’B.

     Công thức : GNX = 90o – α                

                       Mà α = vĩ độ A ±  23o27’                                 

– Lưu ý: 

1. Nếu A ở cùng bán cầu ( phía Bắc bán cầu ) thì trừ đi 23o27’

– Nếu A ở khác bán cầu ( Nam bán cầu ) thì cộng 23o27’

2. Tính anpha (α ) trước rồi mới lấy 90o  trừ đi α .

α luôn luôn dương

 và Góc nhập xạ lớn nhất là = 90o  không có GNX lớn hơn 90o

-Vào ngày 22/6 : (Mặt trời lên thiên đỉnh ở Chí tuyến Nam : vĩ độ 23o27’N )

Công thức : GNXA  = 90o – α

                             Mà α = vĩ độ A ±  23o27’                               

– Lưu ý: 

– Nếu A ở cùng bán cầu ( phía Nam bán cầu ) thì trừ đi 23o27’.

– Nếu A ở khác bán cầu ( Bắc bán cầu ) thì cộng 23o27’.

– Vào ngày bất kỳ: (Mặt trời lên thiên đỉnh ở điểm N nào đó  : vĩ độ No )                

Công thức : GNX = 90o – α

                       Mà α = vĩ độ A ±  No                               

– Lưu ý: 

+ Nếu A ở cùng bán cầu với N thì trừ đi No ( vĩ độ của N )

+ Nếu A ở khác bán cầu với N  thì cộng No

5. Một số dạng bài tập 

Bài tập 1: Tính góc nhập xạ lúc 12h trưa ngày 22/6 tại TP Hà Nội (21o02’B), Tôkiô (35o38’B), TP Jakarta (6o09’N)

Giải:

Ta có: vào ngày 22/6, Mặt Trời lên thiên đỉnh ở chí tuyến Bắc, a = 23o27’.

– Hà Nội có j = 21o02’ < 23o27’ = .a

Hà Nội nằm ở bán cầu mùa hạ → áp dụng công thức

ho = 90o +   j  – a  = 90o + 21o02’  – 23o27’ = 87o35’

– Tôkiô có j = 35o38’> 23o27’ = .a

Tôkio nằm ở bán cầu mùa hạ → áp dụng công thức

ho = 90o –   j  + a  = 90–  35o38’  + 23o27’ = 77o49’

– Jakarta có j = 6o09’ < 23o27’ = .a

Jakarta nằm ở bán cầu mùa đông → áp dụng công thức

ho = 90o –   j  – a  = 90o –  6o09’  – 23o27’ = 60o24’

Bài tập 2: Tính góc nhập xạ của TP.HCM : 10o47’B và Hà Nội : 210o2’B

Vào các ngày 21/3; 22/6 ; 23/9; 22/12 và ngày mặt trời lên thiên đỉnh ở TP. Huế  ở vĩ độ 160o3’B .

Giải:

a. Vào ngày 21/3 và 23/9 (Mặt trời lên thiên đỉnh ở Xích đạo) ta có công thức :

             GNXA  = 90o – α     Mà α = vĩ độ A ±  0                              

                                   GNXTP.HCM  = 90o – 10o47’ = 79o13’

                                     GNXTP.HN  = 90o – 210o2’ = 68o58’

b. Vào ngày 22/6 ( Mặt trời lên thiên đỉnh ở Chí Tuyến Bắc : 23o27’ B

            Ta có: Công thức : GNXA  = 90o – α

                          Mà α = vĩ độ A ±  23o27’  = 23o27’ – 10o47’ = 12o40’

             Tp. HCM : GNX =   90–   12o40’ = 77o20’

             Hà Nội : GNX =    90o –   [21o02’ –  23o27’] = 77o20’                        

Đăng bởi: Đại Học Đông Đô

Chuyên mục: Lớp 10, Địa lý 10

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button